“Well prepared is half done” là phương châm sống số một đã theo tôi hơn nửa đời người, từ thời điểm còn là học sinh cấp 3 xa nhà lên Sài Gòn trọ học. Giờ đây, trải qua một năm 2025 với nhiều biến động về kinh tế & xã hội, tôi lại thấy giá trị của việc “well prepared” (chuẩn bị tốt từ trước) hơn là try hard, try best (cố hết sức, hết mình).

Qua nhiều thăng trầm trong sự nghiệp, tôi thấy cơ hội không bao giờ là thiếu thốn, thậm chí khi càng loạn lạc lại càng nhiều cơ hội. Tuy nhiên, để có thể nhìn thấy và nắm bắt được cơ hội, một người cần phải có sự chuẩn bị từ trước. Nhất là với  cá nhân tôi, một người không có tài năng nổi trội nhưng muốn vươn lên, sự chuẩn bị lại càng phải kỹ hơn, lâu hơn.

Để tôi chia sẻ cho bạn một vài trải nghiệm:

• Khi hoàn thành một bài thi, những người cao điểm hầu hết không phải là người giỏi ứng biến, chẳng qua là gặp dạng đề quen thì cứ thế mà làm. Điều quan trọng ở đây là người thi điểm cao đã phải luyện tập đi luyện tập lại nhiều dạng đề từ trước lúc bước vào phòng thi.
• Người biết lái xe máy, lái ô tô, lái máy bay cũng không phải giỏi mà ngồi lên cái là ra đường lái được liền. Họ cũng cần là luyện tập nhiều qua mô phỏng, sa hình, rồi học và nắm luật giao thông để tự tin cầm lái. Phía sau buồng lái càng nhiều người, quá trình luyện tập lại càng phải dài hơi.
• Sếp của bạn ở trên công ty cũng không phải tự nhiên đang làm việc chuyên môn rồi được cất nhắc lên làm quản lý. Họ ngoài việc làm công việc chuyên môn ban ngày chắc chắn cũng phải dành thời gian buổi tối và cuối tuần cặm cùi rèn luyện kỹ năng quản lý và lãnh đạo từ trước. Sếp càng có nhiều nhân viên bên dưới, trình lãnh đạo càng phải được tôi luyện nhiều năm.

Với cá nhân, tôi luôn đặt cho mình câu hỏi: “bây giờ cần phải làm gì để chuẩn bị cho tương lai 5 năm tới, 10 năm tới”. Thậm chí tôi luôn phải có sự chuẩn bị như nhau cho cả 2 thái cực: tốt nhất và xấu nhất. Tức là tôi phải chuẩn bị tốt cho tình huống được cất nhắc lên cao hơn, cũng như cả tình huống bị đào thải khỏi thị trường lao động.

Có lẽ chính điều này đã thúc đẩy tôi làm việc chân trong chân ngoài trong gần 20 năm qua, thậm chí còn cổ súy thế hệ sau làm như vậy.  Giống như quy luật 80/20, tôi luôn có 8h đi làm hành chính theo đúng chuyên môn, cộng thêm 2h buổi tối để phát triển business riêng. Công việc và kinh doanh nói thẳng ra là có lúc thăng lúc trầm, lúc cái này thăng cái kia trầm, thậm chí có lúc cả 2 cái đều trầm, rồi cả 2 lại đều thăng. Nhưng trong bất kỳ tình huống nào, tôi đều giữ nguyên tắc làm việc của mình, không vì tập trugn cái thăng hiện tại mà bỏ quên cái trầm, bởi nó là sự chuẩn bị cho tương lai.

Bạn thân mến, một người thầy của tôi từng nói “cuộc đời mỗi người rồi cũng sẽ trải qua vài lần gặp sóng thần, cho dù bạn giỏi cỡ nào cũng không thể trốn tránh được. Nếu bạn may mắn hoặc đủ bản lĩnh sống sót cho đợt sóng thần hiện tại, đừng quá chủ quan, hãy chuẩn bị thật tốt, nếu không đợt sóng thần kế tiếp sẽ nuốt chửng bạn.” Với một người bước vào tuổi tứ tuần, trải qua 5-7 đợt sóng thần và sống sót, tôi thấy điều này đúng. Tôi cũng nhìn thấy rất rõ những cơn sóng thần đang đến vào năm 45, 50 tuổi và xa hơn nữa. Tôi tin rằng bạn cũng thấy những điều này và đang chuẩn bị bản thân cho cả điều tốt nhất và tệ nhất.

Cuối bài, nếu bạn đang muốn có sự chuẩn bị tốt hơn cho những đợt sóng thần kế tiếp và vẫn chưa tìm được phương án khả thi, bạn có thể tham khảo project ECIN của tôi và đội ngũ đang triển khai. Đây là chương trình mà chúng tôi đang xây dựng để giúp cộng đồng người đi làm vừa thực hiện tốt plan A, vừa có sự chuẩn bị để khi cần thì lấy plan B ra dùng. Bạn có thể tham khảo ở đây.

Cho sự thành công của bạn.
Nguyễn Long Hải.